بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ
الرَّحِيمِ
آزادانه تجارت كنيد، اما
اموال يكديگر را به ناحق نخوريد
يَا أَيُّهَا
الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَأْكُلُواْ أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ
بِالْبَاطِلِ إِلاَّ
أَن تَكُونَ تِجَارَةً عَن تَرَاضٍ مِّنكُمْ
نساء: 29
اي
كساني كه ايمان آورده ايد، اموال يكديگر را به ناحق مخوريد،
مگر آن كه تجارتي از روي رضايت ميان شما انجام
يابد...
تجارت به معناي سود بردن و استفاده از سرمايه است. در
نظام اقتصاد اسلامي، تجارتدر زمره كارهاي اجتماعي و خدماتي است و هر چند انگيزه
اين كار كسب سود و استفاده باشد، هدف اصلي خدمت به جامعه اسلامي است. در مكتب
اقتصادي اسلام، مسائلانساني و اخلاقي و حدود و فرمانهاي الهي از مسائل اقتصادي جدا
نيست. از اين رو برخي از فعاليتهاي اقتصادي ممنوع و غير مجاز است. چند نوع عمده از
معاملات حرام عبارت است از:
1)
خريد و فروش اشياي مضر، مانند مواد مخدر؛
2) خريد و فروش آلات حرام، مانند آلات قمار و سكه و
اسكناس تقلبي؛
3) خريد و فروش اجناس حلالي كه مي دانيم از آنها در راه
مضر براي جامعه استفاده مي شود ، مانند اجاره دادن اتومبيل براي حمل قاچاق يا مواد
مخدر يا مشروبات الكلي و...
4) خريد و فروش اشيايي كه باعث تقويت دشمنان خدا و مردم
مي شود ؛
5) هر گونه همكاري با ظالمان و ستمگران و كمك به آنان به
هر نحوي و در هر مسئوليتي در ازاي اجرت؛
6) هر گونه تبليغات مضر و زيان بخش در ازاي اجرت؛
7) هر گونه ساختن جنس تقلبي و فروش آن و شركت در چنين
كارهايي، حتي در مقام كارگر.
امام صادق (ع) فرمودند: «نُه دَهم روزيِ انسان در تجارت
قرار دارد.»[1] در
حديث ديگري فضيل بن يسار مي گويد:«به حضرت صادق (ع) عرض كردم: من ازتجارت دست
كشيده ام.امام فرمودند:اين كار را نكن. درِ مغازه را باز و بساط خود را پهن كن و
از خداوند روزي بخواه.»[2]