احزاب در افغانستان

تشكيل حزب و حزب گرايي از اثرات مشروطيت در افغانستان بود. نخستين جرقه هاي آن از حدود صد سال پيش و در عصر امير حبيب الله خان زده شد.

انجمن سراج الاخبار، جمعيت سري ملي و حزب سري دربار، جزء نخستين احزابي بودند كه در آن دوره بوجود آمدند. بين سالهاي 1326 تا 1345 هجري شمسي گرايش به تشكيل حزب رشد فراواني پيدا كرد به شكلي كه احزاب (( ويش زلميان)) ، (( حزب وطن )) ، (( حزب سري اتحاد )) و (( حزب دمكراتيك خلق افغانستان )) در آن دوره به وجود آمدند.

پس از كودتاي 7 ثور 1357 ه.ش و بدنبال آن گسترش مبارزات عليه حكومت، حزب و حزب گرايي وارد مرحله تازه اي شد. به شكلي كه احزاب جهادي با مضامين اسلامي عمدتا در پاكستان و ايران تشكيل شدند و با در پيش گيري راه مسلحانه، به مقابله با دولت مركزي پرداختند. اين احزاب كه از لحاظ كميت فراوان بودند ( در سال 1369 تعداد آنان به 120 حزب ميرسيد) در سالهاي آخر سقوط دولت كابل، به ائتلافهايي با يكديگر دست پيدا كردند و در دو قالب ائتلاف هفتگانه پاكستان و ائتلاف هشتگانه در ايران باقي ماندند.

پس از سقوط دولت كابل و قدرت گيري احزاب جهادي تا روي كار آمدن طالبان، چند حزب عمده با ماهيت قومي در افغانستان به رقابت و جنگ با يكديگر پرداختند.

بدنبال سقوط طالبان و تشكيل دولت موقت به رياست حامد كرزي در سال 1380، تشكيل حزب و حزب گرايي وارد مرحله جديدي شد. به شكلي كه احزاب صوري و عمدتا با پسوند ملي و اسلامي وارد چرخه سياسي كشور شدند. با توجه به ضعف زيربناهاي اجتماعي و فرهنگي و اقتصادي و تاريخي حزب و حزب گرايي در كشور، حجم زياد و مقدار فراوان اين احزاب بسيار بيشتر از ظرفيت سياسي كشور به نظر مي رسد.

بر اساس اعلام وزارت عدليه از اوايل سال 1381 تا سال 1384، 78 حزب مجوز فعاليت دريافت كرده اند و 17 حزب هنوز موفق به دريافت مجوز نگرديده اند. جدول زير بر اساس لست اين احزاب تنظيم شده است:

احزابی که مجوزفعالیت گرفته اند

رديف	نام حزب	نام رهبر حزب	آدرس و شماره تلفون
1	حزب جمهوریخواهان افغانستان	صبغت الله سنجر	سرک ششم قلعه فتح الله کوچه زینبیه 070275107
2	تحریک وحدت ملی افغانستان	سلطان محمود غازی	چهارراهی صدارت مقابل سرک وزارت داخله 079210998
3	حزب استقلال افغانستان	غلام فاروق نجرابی	پنصد فامیلی خیرخانه جوارشفاخانه( دالفاروق معالجوی کلینیک079333448
4	حزب همبستگی ملی جوانان افغانستان ( همجا)	محمد جمیل کرزی	شهرنو چهارراهی حاجی یعقوب به طرف شهید کوچه  سو م دست راست خانه دوم079327888-070278126
5	حزب وحدت ملی افغانستان	عبدلرشید جلیلی	مکرویان  سوم بلاک اول اپارتمان 24
6	حزب ملی وحدت اقوام اسلامی افغانستان	محمد شاه خوگیانی	قریه بهادر علیاخوگیانی ولایت ننگرهار
7	حزب کار و توسعه  افغانستان	ذوالفقار	کارته 4 سرک دوم  داخل کوچه070293176
8	نهضت همبستگی ملی افغانستان	پیر سید اسحق گیلانی	سرک 4 قلعه فتح الله ناحیه 10  خانه نمبر459 تلفون079300045
9	محاذ ملی  اسلامی افغانستان	سید احمد گیلانی	ملالی وات سرک وزارت داخله پهلوی سفارت هندوستان070231345
10	نهضت ازادی و دموکراسی  افغانستان	عبدالرقیب جاویدكوهستانی	کارته 4 پهلوی  لیسه  سوریا070281953
11	افغان سوسیال دموکرات (افغان ملت)	انورالحق احدی	نادرپشتون منزل 3 کلوب بانک ملی  079218599و 070224793
12	حرکت اسلامی افغانستان	محمدعلی جاوید	شهر نو قلعه فتح الله سرک 4    079343998
13	حزب افغانستان  واحد	محمد واصل رحیمی	قصبه خانه سازی  بلاک 11 آپارتمان 54 تلفون 070251925
14	حزب سعادت مردم افغانستان	محمد زبیر پیروز	بلاکهای میدان هوایی بلاک 13 اپارتمان اول  070204878 و070204878
15	حزب حرکت ملی وحدت افغانستان	محمد نادر آتش	سرک 4 تایمنی تلفون  070254884و079445501
16	حزب حفاظت ازحقوق  بشر وانکشاف افغانستان	بریالی نصرتی	پل سرخ مقابل کتابخانه دارلقران 070288088
17	حزب ملی افغانستان	عبدالرشید آرین	مکرویان اول بلاک12 اپارتمان 4 تلفون070298392
18	حزب کنگره ملی افغانستان	عبداللطیف پدرام	کابل –ناحیه دهم ،دوا خانه قلعه موسی خانه 207 -079352659
19	دافغانستان دسولی غورخنگ گوند	شهنوا زتنی	کلوله پشته پهلوی هوتل دوست079311523
20	حزب حرکت اسلامی مردم افغانستان	الحاج سید حسین انوری	قلعه فتح اله بین سرک دوم و سوم 070200486
21	حزب عدالت اسلامی افغانستان	محمدکبیر مرزبان	ناحیه 4 باغ بالا جنب سینما آریوب 079312641
22	حزب رسالت مردم افغانستان	نور اقا روئینی	مکرویان  اول  079316751
23	حزب رفاه مردم  افغانستان	میا گل وثیق	مکرویان سوم بلاک 19  اپارتمان31 تلفون 079325625 و 079215852
24	حزب صلح ووحدت ملی	عبدالقادر امامی	ناحیه 10 ایستگاه آخرقلعه فتح الله سرک 7 دست چپ منزل 2 تلفون 07931245و 070281101
25	حزب تفاهم ودموکراسی افغانستان	احمد شاهین	مکرویان سوم بلاک 15 تلفون 070216324
26	سازمان اسلامی افغانستان جوان	سید جواد حسینی	بعد از چهارراهی پل سرخ سرای غزنی کوچه حاجی نادر 070292602
27	حزب صلح ملی اسلامی اقوام افغانستان	عبدالقاهر شریعتی	سرک 5 پروژه تایمنی تعمیر سابقه زرافشان هوتل 070218759
28	حزب وحدت اسلامی افغانستان	محمد کریم خلیلی	کارته چهار مقابل مخابرات تلفون :2501413
29	حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان	حاجی محمد محقق	کارته سخی تپه سلام کوچه مسجد محمدیه خانه نمبر3-070278276
30	حزب لیبرال ازادیخواه افغانستان	اجمل سهیل	خانه نمبر6 قلعه فتح الله  عقب حوزه  10 تلفون  070220846
31	حزب فلاح مردم افغانستان	استاد محمد ظریف	ساحه رهایشی پوهنحی تعلیم تربیه پوهنتون بلخ 070517237
32	حزب همبستگی افغانستان	عبدالخالق نعمت	پروان سه جاده پرزه فروشی مقابل حوزه 4 تلفون : 070231590
33	جماعت الدعوه الی القران والسنه  افغانستان	مولوی سمیع الله نجیبی	خیرخانه، گولایی خواجه بغرا تلفون :070293814
34	نهضت ملی افغانستان	احمد ولی مسعود	سرک اول تایمنی مقابل  لوی حارنوالی 070222398
35	دافغانستان دسولی ملی اسلامی  گوند	شاه محمود پوپل زی	سرک 2 کارته نو 070204129
36	حزب آرمان  مردم افغانستان	الحاج سراج الدین ظفری	مارکیت دوم پروژه جدید ناحیه 15 شهر کابل تلفون 079303524
37	حزب پیوند ملی افغانستان	سید منصور نادری	کابل چهارراهی تایمنی 079427689
38	حزب سعادت ملی واسلامی افغانستان	محمد عثمان سالکزاده	سرک اول شاه شهید 079203527
39	حزب آزادی افغانستان	الحاج عبدالملک	کابل شهرنو کوچه قصابی بلاک 511 تلفون 079023686
40	حزب رستاخیزمردم افغانستان	سید ظاهر قائید ام البلادی	کابل سرک سوم پروژه وزیرآباد ناحیه 4 خانه نمبر675تلفون:079372310و 079211725
41	مجمع ملی فعالین صلح افغانستان	شمس الحق نورشمس	پروژه تعدیلی وزیرآباد تلفون 070224497
42	دافغان وطن اسلامی گوند	محمد حسن فیروزخیل	آدرس : کابل منارشاه شهید حصه سوم تلفون : 079320722
43	حزب آزادیخواهان مردم افغانستان	فدا محمد احساس	خیرخانه حصه اول سرک 1 افسوتربلندمنزل شماره23تلفون 079333913
44	حزب تحریک وحدت المسلمین افغانستان	وزیرمحمد وحدت	مرکزولایت کنرها نزد ریاست مخابرات  کنرتلفون 51150821
45	حزب همبستگی ملی اقوام افغانستان	محمد ظریف ناصری	مکرویان 3بلاک 6 آپارتمان 30 تلفون 070269838و070275682
46	حزب اعتدال ملی اسلامی افغانستان	قره بیک ایزد یار	کابل پروان سوم تلفون :070285222و 070224761
47	حزب ترقی ملی افغانستان	دکتر آصف بکتاش	تخته پل شور بازار مقابل دروازه شمالی بالاحصار 079316243
48	حزب استقلال ملی افغانستان	تاج محمد وردک	سرک 10 وزیراکبرخان جواردفتر مرکزی موسس ه مین پاکی امر تلفون 079302133
49	تنظیم جبهه ملی نجات افغانستان	صبغت الله مجددی	وزیراکبرخان سرک 15 خانه نمبر26 تلفون 070276435
50	حزب وحدت ملی اسلامی افغانستان	محمد اکبری	خوشحال خان چوک اسپین کلی کوچه مسجد امام رضا تلفون : 079348207و 079215376
51	حزب نهضت حاکمیت مردم افغانستان	حیات الله سبحانی	کارته 3 پل سرخ مقابل شفاخانه صلیب سرخ تلفون 079353421
52	حزب وحدت اسلامی ملت افغانستان	قربانعلی عرفانی	ده بوری ایستگاه سابقه دست چپ 070278131
53	حزب نخبگان مردم افغانستان	عبدالحمید جواد	قلعه نجاران حصه اول خیرخانه مینه کابل
54	حزب ملی هیواد	غلام محمد	چهارراهی حصه دوم کارته پروان جواررهنمای معاملات رویانا تلفون 079347486
55	حزب آزادیخواهان میهن	عبدالهادی دبیر	079128171
56	حزب پیوند میهنی افغانستان	سیدکمال سادات	گذر سیاه گرد ناحیه سوم شاروالی شهرمزارشریف ولایت بلخ تلفون 070500400
57	حزب جنبش ملی اسلامی افغانستان	سید نورالله	کابل وزیراکبرخان –سرک 15-کوچه چهارم دست چپ نمبرتلفون رئیس حزب 070511511 نمبرنماینده حزب 079211596و070210104
58	حزب جمعیت اسلامی افغانستان	استاد ربانی	کابل کارته پروان حصه دوم جناح راست بادام باغ 070280911
59	حزب تنظیم دعوت اسلامی افغانستان	عبدالرب رسول سیاف	چهارراهی انصاری سرک اول جوارناحیه 4کابل 070277007و079304636
60	حزب متحد ملی افغانستان	نورالحق علومی	079308484
61	حزب مردم افغانستان	احمد شاه اثر	کابل میرویس میدان افغان مارکیت منزل دوم آپارتمان دهم 070507917
62	حرب ثبات ملی اسلامی افغانستان	محمد سمیع خروتی	079383788
63	د افغانستان دملی مبارزینوگوند	امانت ننگرهاری	مکرویان (3)بلاک 10 کابل 070230234
64	حزب دیموکرات افغانستان	عبدالکبیررنجبر	کابل سرک کلوله پشته منزل شماره 3576تلفون070224422
65	دافغانستان دملی وحدت ولسی تحریک	عبدالحکیم نورزی	شهرنو چهارراهی شهید کابل 070277005
66	حزب اقتدارملی	سید مصطفی کاظمی	کارته سه روبروی لیسه حبیبه کوچه شرکت 070276290
67	حزب افغانستان نوین	محمد یونس قانونی	ناحیه 11حصه اول خیرخانه سرک اول 070222398
68	حزب رفاه ملی	محمد حسن جعفری	کابل چوک ده بوری بطرف آخرپوهنتون سرک 4دست چپ کوچه اول 070293344
69	حزب ملی دریح	حبیب الله جانبداد	بلاک 28اپارتمان 85میکرویان سوم 079319821
70	حزب رفاه افغانستان	میرمحمد آصف ضعیفی	زرغونه میدان ، مقابل کابل بانک ، شهرنو، منزل دوم هوتل باباسالس فون 079321371و070212946
71	حزب امت اسلامی افغانستان	تورن نورآقا احمد زی	شهرولسوالی اشکمش ولایت تخارفون 079349409
72	حزب ملی اسلامی افغانستان	روح الله لودین	ناحیه 8سرک اول شهید کوچه لیسه عالی استاد بیتاب فون 079445060و079410324
73	حزب جنبش دموکراسی مردم افغانستان	محمد شریف نظری	پائین ترازچوک ده بوری سمت غرب لیسه مسلکی هنرها مبایل 079374089
74	حزب مترقی دموکرات افغانستان	محمد ولی آریا	کارته 4سرک اول دست راست کوچه اول 079343030و 079565525
75	حزب دموکراسی افغانستان	الحاج محمد طاووس عرب	قلعه فتح الله ، سرک دوم دست چپ خانه 13فون 070278041
76	حزب مردم مسلمان افغانستان	بسم الله جویان	جاده قلعه نجار ها الی سرور کائنات ، مقابل مغازه کو پراتیفی نمبر 11فون 070283504و070291069
77	حزب الله افغانستان	محمد خالد فاروقی	خوشحال خان مینه کابل ساحه الف  مقابل ادی سابقه کندهار فون ۰۷۹۴۲۱۴۷۴
78	حزب اسلامی افغانستان	محمدخالد فاروقی	خوشحال مینه کابل ساحه الف مقابل هده سابق قندهارفون 079421474

احزابی که مجوزفعالیت نگرفته اند

رديف	نام حزب	نام رهبر حزب	آدرس و شماره تلفون
1	حزب آزادیبخش ملی افغانستان	شمس الحق نایب خیل	ندارد
2	نهضت  ملی صلح افغانستان	سید سمیع اله سادات	ندارد
3	حزب اسلامی تمدن افغان	محمد نبی نافع	ندارد
4	حزب اتفاق حقوق خواهان  اسلامی افغانستان	سید عبدالقهار	ندارد
5	حزب افکارعامه افغانستان	امضای بدون نام	نداده است
6	حزب مردم سالاری اسلامی افغانستان	دکتورسید علی موسوی	کوته سنگی میرویس میدان گلزارنمبر1 منزل سوم اتاق14 تلفون :070052360 و079445029
7	حرکت انقلاب اسلامی وملی افغانستان	احمد نبی	چهارراهی انصاری شهرنوجوارریاست ناحیه 4 شاروالی 070278491
8	دافغانستان مدنی اسلامی ملی تنظیم	محمد عارف حقانی	ندارد
9	حزب وحدت ملی اقوام افغانستان	نصرالله بارکزی	ندارد
10	حزب همکارمردم افغانستان	سید خان آقا محبوب یار	ندارد
11	حزب اقتداراسلامی وملی افغانستان	انجینراحمد شاه احمد زی	ندارد
12	حزب متحد ملی اسلامی افغانستان	عبدالمحمد صادق	ندارد
13	حزب متحد اسلامی	انجینروحیدالله سباوون	ندارد
14	نهضت دموکراسی وترقی افغانستان	شیرمحمد بزگر	کابل خیرخانه حصه دوم سرک فرعی خانه 378ناحیه 15گولائی مسجد تلفون 079303024
15	حزب حرکت ملی جوانان افغانستان	داکتر حفیظ الله ابراهیم خیل	ندارد
16	دافغانستان ولسی ترون گوند	سید امیرتحسین	قلعه فتع الله سه راهی لیسه زرغونه فون 079445002و 079316457
17	نهضت اسلامی افغانستان	مولوی محمدمختار (مفلح)	کابل کارته پروان مقابل پارک بهارستان فون070210406